Còn nhiều lỗ hổng trong công tác Huấn luyện An toàn vệ sinh lao động

Ngày cập nhật: 24-06-2018

Bên cạnh những kết quả đạt được, thời gian gần đây, công tác huấn luyện ATVSLĐ của các tổ chức, doanh nghiệp đang bộc lộ nhiều sai phạm. Tại nhiều nơi, việc huấn luyện vẫn đang được thực hiện theo hình thức đối phó; thời gian huấn luyện bị “ăn bớt”, cắt xén; nội dung huấn luyện sơ sài... dẫn đến chất lượng công tác huấn luyện ATVSLĐ chưa đảm bảo yêu cầu.

Huấn luyện an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là một hoạt động quan trọng, nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng bảo vệ an toàn cho người sử dụng lao động (NSDLĐ) và người lao động (NLĐ). Từ đó giúp phòng ngừa tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN) hiệu quả, góp phần giúp doanh nghiệp (DN) ổn định sản xuất và phát triển bền vững.

 

Những năm qua, Đảng, Nhà nước và các Bộ, ban ngành đã ban hành nhiều văn bản quy định về công tác này, cụ thể như: Ngày 25/6/2015, Quốc hội thông qua Luật ATVSLĐ, trong đó quy định cụ thể về công tác huấn luyện ATVSLĐ tại Điều 14 của Luật; Chính phủ ban hành Nghị định số 37/2016/NĐ-CP và 44/2016/NĐ- CP ngày 15/05/2016 quy định chi tiết một số điều của Luật ATVSLĐ về công tác kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, huấn luyện ATVSLĐ và quan trắc môi trường lao động; Bộ LĐTBXH ban hành Thông tư 19/2017/TT-BLĐTBXH ngày 03/07/2017 hướng dẫn chi tiết Nghị định 44/2016/NĐ-CP về nội dung huấn luyện ATVSLĐ...

 

 

Có thể nói, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về huấn luyện ATVSLĐ hiện đã khá hoàn chỉnh và đầy đủ. Số lượng người được huấn luyện hằng năm và chất lượng công tác huấn luyện ngày càng được nâng cao. Đặc biệt, từ cuối năm 2013, thực hiện chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa công tác huấn luyện ATVSLĐ, Bộ LĐTBXH ban hành Thông tư số 27/2013/TT-BLĐTBXH ngày 18/10/2013 quy định chi tiết về công tác huấn luyện ATVSLĐ đã tạo bước đột phá trong việc thay đổi nhận thức và phương thức tổ chức huấn luyện ATVSLĐ. Hiện toàn quốc có gần 300 tổ chức cung cấp dịch vụ huấn luyện. Trong năm 2017, có khoảng gần 200.000 NSDLĐ và cán bộ làm công tác ATVSLĐ của các doanh nghiệp được huấn luyện; có hơn 7 triệu NLĐ được huấn luyện bao gồm NLĐ, người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ và cả NLĐ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm, ngư nghiệp, trong làng nghề, khu vực phi kết cấu...

 

Bên cạnh những kết quả đạt được, thời gian gần đây, công tác huấn luyện ATVSLĐ của các tổ chức, doanh nghiệp đang bộc lộ nhiều sai phạm. Tại nhiều nơi, việc huấn luyện vẫn đang được thực hiện theo hình thức đối phó; thời gian huấn luyện bị “ăn bớt”, cắt xén; nội dung huấn luyện sơ sài... dẫn đến chất lượng công tác huấn luyện ATVSLĐ chưa đảm bảo yêu cầu.

 

Huấn luyện còn mang tính hình thức, đối phó

 

Trao đổi tại buổi đối thoại định kỳ năm 2018 của Hội đồng quốc gia về ATVSLĐ diễn ra mới đây, các chuyên gia đều khẳng định việc huấn luyện ATVSLĐ là quy trình nhằm nâng cao nhận thức cũng như kỹ năng, nhằm bảo vệ an toàn cho người lao động trong quá trình làm việc, hạn chế những rủi ro đáng tiếc. Tuy nhiên, quy định này hiện vẫn bị bỏ ngỏ, ít được người sử dụng lao động quan tâm, việc thực hiện vẫn đang được làm theo kiểu đối phó.

 

 

Ông Nguyễn Hồng Quang, đại diện Sở Lao động -TBXH tỉnh Đồng Nai cho biết, gần đây trên địa bản tỉnh đã xảy ra hiện tượng các tổ chức, DN huấn luyện về ATVSLĐ rất lộn xộn, tổ chức huấn luyện cho xong. Các lớp huấn luyện được tổ chức với kinh phí rất thấp (chỉ khoảng 3 - 4 triệu đồng/1 lớp). Nhiều DN cử công nhân đến học an toàn lao động nhưng chủ yếu để quay phim, chụp hình và thanh toán là chính. Còn nội dung huấn luyện rất sơ sài, huấn luyện không đủ thời gian, thậm chí có doanh nghiệp tranh thủ thời gian công nhân ăn trưa đến gắn máy chiếu vào và nói vài câu để chụp hình sau đó bổ sung vào hồ sơ huấn luyện rồi cung cấp cho các cơ quan chức năng. Do đó chất lượng công tác huấn luyện không đảm bảo mà TNLĐ vẫn xảy ra nhiều. “Những kỹ năng về ATVSLĐ vẫn là lỗ hổng lớn dẫn đến TNLĐ vẫn gia tăng”, ông Nguyễn Hồng Quang lo ngại.

 

Theo GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật ATVSLĐ Việt Nam: Hiện nay hầu hết các DN đều “than” rằng thời gian huấn luyện về ATVSLD quá dài, họ không muốn huấn luyện hoặc chỉ muốn làm trong một thời gian thật ngắn. Ý thức của người sử dụng lao động chưa cao, họ luôn mong muốn đặt năng suất lên trước. Huấn luyện về ATVSLĐ góp phần tăng năng suất lao động gián tiếp, còn người sử dụng lao động muốn tăng năng suất trực tiếp. “Tôi đi giảng nhiều lớp về huấn luyện ATVSLĐ cho các Giám đốc, nhưng chỉ có chưa quá 1/3 số lượng Giám đốc đến dự, còn toàn ủy nhiệm cho trưởng phòng kỹ thuật đi học” - Ông Trình cho biết. Bên cạnh đó, trong quá trình kiểm tra về quy trình huấn luyện ATVSLĐ đã phát hiện thấy nhiều đơn vị tham gia huấn luyện nhưng chính giảng viên là người đi dạy lại không hiểu, không biết nhiều quy trình hoạt động của máy móc. “Bất cập hiện nay là hệ thống thanh tra ATVSLĐ còn rất mỏng, yếu và thiếu. Cả nước có gần 500 thanh tra lao động kiêm cả an toàn lao động, số DN lại rất lớn. Bên cạnh đó, nhận thức quản lý của các cấp ở địa phương còn chưa đầy đủ. Có những đơn vị không huấn luyện mà đi mua chứng chỉ. Trách nhiệm thuộc về Sở LĐTBXH địa phương đã không kiểm tra đầy đủ, kể cả hậu kiểm”, ông Trình chỉ rõ. 

 

Thực tế cho thấy, việc huấn luyện về ATVSLĐ cho NLĐ không đảm bảo, làm theo hình thức diễn ra ở nhiều địa phương chứ không riêng địa bàn tỉnh Đồng Nai. Trưởng phòng Việc làm - An toàn lao động, Sở LĐTBXH TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Quốc Việt giải thích: Vấn đề này xuất phát từ thời gian huấn luyện theo quy định tương đối dài. Thứ nữa, yêu cầu sản xuất của DN cấp bách và liên tục, do đó một số DN đã thỏa thuận với đơn vị làm dịch vụ huấn luyện ATVSLĐ rút ngắn thời gian thực hiện... Theo ông Việt, mục đích của công tác huấn luyện là để nâng cao nhận thức và ý thức cho NLĐ, từ đó họ thay đổi hành vi trong lao động sản xuất cũng như tự bảo vệ mình. Còn DN nào cứ thuê đơn vị dịch vụ huấn luyện nhưng chất lượng không đảm bảo thì tốn tiền và nguy cơ cao xảy ra TNLĐ. Con người là vốn quý của DN, do đó công tác huấn luyện cần được chú trọng, để NLĐ xem DN như gia đình, từ đó toàn tâm toàn ý với công việc được giao.

 

Theo ông Việt, để kiểm soát tình trạng bát nháo trong huấn luyện ATVSLĐ ở DN thì Sở và Phòng LĐTBXH phải kiểm tra, rà soát trên giấy tờ, đồng thời phải có hồ sơ lưu giữ. Khi đi thanh kiểm tra, cán bộ phải hỏi trực tiếp NLĐ những tình huống đã được đưa ra trong giáo trình huấn luyện. Nếu NLĐ không trả lời được sẽ biết ngay công tác huấn luyện ATVSLĐ đang có vấn đề.

 

Rút giấy phép, công khai đơn vị vi phạm

 

Ông Nguyễn Anh Thơ - Phó Cục trưởng Cục An toàn lao động (Bộ LĐTBXH) nhận định: Thực tế khảo sát đã phát hiện thấy nhiều DN chủ động yêu cầu đơn vị huấn luyện cung cấp dịch vụ huấn luyện với thời gian, mức chi phí thấp hơn quy định. Đối với những trường hợp gian dối trên, Cục sẽ đề nghị rút giấy phép đối với đơn vị cung cấp dịch vụ huấn luyện ATVSLĐ. “Những trường hợp này còn vi phạm Điều 12 Luật An toàn vệ sinh lao động. Nếu sau này có TNLĐ gây chết người, cơ quan chức năng điều tra phát hiện có nguyên nhân từ sự gian dối trong huấn luyện thì có thể bị xử lý hình sự” - ông Nguyễn Anh Thơ nói.

 

Ông Hà Tất Thắng, Cục trưởng Cục An toàn lao động (Bộ LĐTBXH) cho biết: “Pháp luật về ATVSLĐ được coi là lưới an sinh “đỡ lưng” cho người lao động với quy định đủ rộng và chắc. Nếu có vướng mắc gì, Sở LĐTBXH cần có ý kiến ngay với địa phương và Bộ để giải quyết kịp thời”. Về công tác huấn luyện ATVSLĐ, Luật ATVSLĐ đã quy định rất rõ về điều kiện được thành lập và hoạt động trong lĩnh vực này. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 44/NĐ-CP quy định rõ chức năng, nhiệm vụ cũng như điều kiện để được hoạt động trong lĩnh vực này. Tất cả những đơn vị muốn được cấp giấy chứng nhận hoạt động đều được chúng tôi thẩm định và đánh giá về mặt hồ sơ, con người cũng như trang thiết bị. Những đơn vị hợp lệ, có giấy phép đều được đăng tải công khai trên website của Cục An toàn lao động, những đơn vị nào không có tên là vi phạm.

 

Hàng năm, Cục cũng phối hợp với Thanh tra Bộ tiến hành thanh tra cơ sở sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn các tỉnh để xử lí những đơn vị không đảm bảo quy định. Qua thanh tra, đã có đơn vị bị đình chỉ, thậm chí xử phạt hàng trăm triệu đồng. Trong thời gian tới, nếu phát hiện chúng tôi sẵn sàng xử lí. Các hình thức xử lí có thể rất nặng tùy mức độ vi phạm, từ xử phạt hành chính, rút giấy phép, nếu gây hậu quả nghiêm trọng có thể đề nghị khởi tố. Mỗi năm chúng tôi đã kiểm tra và xử phạt được vài chục đơn vị, riêng công tác huấn luyện, mức độ xử phạt từ vài triệu đến vài chục triệu đồng, vi phạm kiểm định an toàn có hai đơn vị bị phạt 125 triệu đồng.

 

Trước thực trạng trên, tại buổi đối thoại, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Lê Tấn Dũng đề nghị Cục An toàn lao động cần có ngay công văn chỉ đạo các đơn vị làm dịch vụ huấn luyện thuộc phạm vi quản lý để chấn chỉnh những tình trạng vi phạm như đã phản ánh và nhắc nhở thực hiện đúng quy định trong huấn luyện ATVSLĐ. Với những đơn vị không đảm bảo thời gian, chất lượng, chương trình, Thứ trưởng yêu cầu dứt khoát không cấp phép hoạt động. Nếu đơn vị nào cố tình móc nối với doanh nghiệp mà phát hiện được sẽ xử lý mạnh, kể cả rút giấy phép và thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng. “Chúng ta không nên để kéo dài tình trạng vi phạm trong huấn luyện ATVSLĐ vì nguy cơ ảnh hưởng tới tính mạng, an toàn của con người” - Thứ trưởng Lê Tấn Dũng nhấn mạnh.

 

Hy vọng rằng, với sự vào cuộc của các cấp, ngành và các địa phương, công tác huấn luyện ATVSLĐ sẽ được chấn chỉnh kịp thời. Để hoạt động huấn luyện ATVSLĐ thực sự phát huy hiệu quả trong công tác phòng ngừa và hạn chế TNLĐ, BNN trong thời gian tới.

 

Nguyễn Hiền

Tìm theo ngày

Đánh giá

(Di chuột vào ngôi sao để chọn điểm)